Informatie over fijnstof

De onzichtbare sluipmoordenaar

Zelfs een minimale hoeveelheid luchtvervuiling door fijnstof vergroot de kans op longkanker met ongeveer 20 procent. Dit schrijven onderzoekers van onder andere de Universiteit Utrecht in het medisch tijdschrift The Lancet Oncology.

Fijnstof is de gevaarlijkste vorm van luchtverontreiniging

Deeltjes fijnstof zijn vele malen kleiner dan huisstof en zijn zo licht dat ze blijven zweven. De zwevende deeltjes zijn zó klein dat ze niet blijven plakken aan de natuurlijke vuilvangers in de neus-, mond- en keelholte. Daardoor komen ze heel diep in de luchtwegen terecht en dat kan leiden tot allerlei gezondheidsklachten. Bovendien kan een stofdeeltje beladen zijn met een complex mengsel van schadelijke stoffen zoals ijzer, nitraat, pak’s, dioxines en geoxideerde (gechloreerde) koolwaterstoffen. Er hangt als het ware een onzichtbare deken van fijn stof over de stad.

13% van alle sterfgevallen door luchtvervuiling

Elk jaar sterven 18000 Nederlanders tien jaar te vroeg door fijnstof in de lucht. Het is een reëel cijfer waarop de politiek moet reageren, vinden deskundigen, al zijn er onzekere factoren.

Tijdens de presentatie van de Milieubalans, een maand geleden, meldden deskundigen dat jaarlijks 18000 Nederlanders ongeveer tien jaar te vroeg overlijden als gevolg van fijnstof. Dat is 13 procent van alle 142000 sterfgevallen. Anders gezegd: één op de acht Nederlanders sterft te vroeg door vuile lucht.

Het bericht veroorzaakte veel publiciteit, waarin naast afgrijzen ook ongeloof doorklonk. Zoveel sterfte, alleen door fijnstof? En dat terwijl de Europese lucht de afgelopen decennia alleen maar schoner is geworden! In 1952, ja, toen vielen tijdens de beruchte Londense wintersmog in enkele dagen duizenden doden extra, puur door de giftige mist die als een sluier boven de stad hing. Maar zulke drama’s zijn allang verleden tijd.

Blootstelling aan fijnstof verkort levensverwachting

Toch klopt ons getal, schrijven de onderzoekers van het RIVM en het Milieu- en Natuurplanbureau (MNP) in een rapport dat ze komende week publiceren. Het document bevat de wetenschappelijke rekensom achter het cijfer. Conclusie: die 18000 doden vormen op dit moment de best mogelijke schatting van de sterfte door chronische blootstelling aan fijnstof. Maar, benadrukken de onderzoekers, de onzekerheden zijn fors en de onderliggende aannames talrijk.

Dat laatste komt vooral door het gebrek aan langlopend milieukundig gezondheidsonderzoek. De deskundigen hebben hun schatting daardoor moeten baseren op slechts twee Amerikaanse studies: de enige die aan hun strenge criteria voldeden. De studies laten zien dat mensen in gebieden met veel luchtvervuiling een relatief korte levensverwachting en slechte gezondheid hebben. Neemt de hoeveelheid fijnstof toe met 10 microgram per kubieke meter lucht, dan stijgt de sterfte met zo’n 4 procent.

BRON: Trouw